Scheepspost is de digitale nieuwsbrief voor het

Varend Erfgoed in Nederland. Het is een uitgave van Wouter van Dusseldorp. Het auteursrecht berust bij de oorspronkelijke bronnen.

Heb je zelf nieuws voor de Scheepspost, mail dan aan wouter@scheepspost.info

Een vrijwillige bijdrage van € 15,- kan je overmaken
naar
"Maritiem Dus",
 IBAN NL96 TRIO 0198 1437 02
Scheepspost 97, 30 nov. 2016
Scheepspost wordt mede mogelijk gemaakt door:FVEN

EOC


Bataviahaven

 
  














Scheepswinkel Van Meer

watererfgoedhavenmuseum
Hilbrands IJzerwerkplaats
Akwadrant

red-gull

SRF


Traditionele Schepen Beurs

Hoogendoorn

Terra Nova

Den Boer Sails

Scheepsmakelaardij Enkhuizen


defotoboot

Windseeker

Eisma Houtwerk


info@postverzekert.nl

Fikkers
Patrijspoorten

NagelHard


Hi-Tek

Piet Blaauw
Scheepstimmer en Mastmakerij Stavoren


Zeiltocht op IJsselmeer en Markermeer met zeilschip, klipper, tjalk of groot zeilschip
Register Holland

Museumhaven Willemsoord

zeilklippers

Rood boven groen

Zeilmakerij Molenaar








Voor evenementen rond het
Varend Erfgoed kijk je op de
Evenementenpagina








FVEN nieuws:

— Vervolg Basisvisie Recreatietoervaart ondertekend

Overig nieuws:

— WinterWelVaart in Groningen
— Eigenaars vrachtschip Knapzak: Maak ruimte voor
    varend erfgoed


— Gemengd gebruik haven Stadswerven gaat door

— Puntgave schepen ontdekt op bodem van de Zwarte Zee
— 10 december: de middag van het zelflossen

— Sail de Ruyter en Vlissingen Maritiem krijgen geen vervolg

— Nico is een man van zand
— Nationaal Sleepvaart Museum ontvangt 175.000e bezoeker

— Lassen en klinken

— Illegaal bergen van scheepswrakken ook op de Noordzee




FVEN nieuws

— Vervolg Basisvisie Recreatietoervaart ondertekend 



Met de ondertekening op 16 november 2016 van de bestuurlijke afspraken Basisvisie Recreatietoervaartnet Nederland 2015 – 2020 is een belangrijke stap gezet voor borging, behoud en de verdere ontwikkeling van het landelijke basisrecreatietoervaartnet (BRTN). Met deze afspraken regelen provincies, het Rijk, andere overheden en de waterrecreatiesector het beheer over een aantrekkelijk en bevaarbaar landelijk basisrecreatietoervaartnet.

Het landelijke basistoervaartnet is de blauwe ruggengraat van de watersporteconomie. 2,5 miljoen actieve watersporters maken met 500.000 vaartuigen gebruik van het vaarwater. De omzet van de waterrecreatie is jaarlijks 4,5 miljard. In de afgelopen twintig jaar is € 500 miljoen geÔnvesteerd in het knelpuntenvrij maken van het landelijke basistoervaartnet. Het toervaartnet omvat 4400 km aan vaarwegen, exclusief vaargeulen buitengaats en vaarroutes door plassen, meren en grote wateren. 60% van het netwerk is in beheer van de provincies, 40% van Rijkswaterstaat. Een deel van het netwerk is bevaarbaar voor zeilboten met een vaste mast van maximaal 30 meter hoog, waaronder de staandemastroute tussen Vlissingen en Delfzijl.

Het gebruik van het basistoervaartnet is niet alleen van belang voor de regionale economie, het draagt ook bij aan de ruimtelijke kwaliteit, beleving van cultuurhistorie en natuur, een aantrekkelijk woon- en vestigingsklimaat, woonkwaliteit, waterbewustzijn en gezondheid. Het BRTN stelt over de economische effecten van watersport: "Over het algemeen zijn woningen in het groen 15% tot 20% meer waard dan vergelijkbare woningen zonder openbare groenvoorzieningen. Voor huizen gelegen aan bevaarbaar water is de meerwaarde zelfs 30%. Mogelijkheden voor uitwisseling tussen land- en watergebonden recreatievormen verhogen de diversiteit van het aanbod. Aanlegplaatsen in cultuurhistorische havens en in het landelijke gebied dragen bij aan de stedelijke en regionale economie. De aanwezigheid van watersporters helpt in sommige gebieden zelfs het bestaande winkelbestand in de winter op peil te houden. De waterrecreatiesector is bron van innovatieve ontwikkelingen. En evenementen op en aan het water hebben een bewezen stuwend toeristisch karakter."
De Basisvisie 2015-2020 kun je hier bekijken
Lees het hele artikel op de bron: Waterrecreatie Nederland 

Einde FVEN nieuws




— WinterWelVaart in Groningen



Wie in december op zoek is naar onvervalste winterse gezelligheid is bij WinterWelVaart aan het juiste adres. Sfeervol verlichte schepen, een knusse kerstmarkt, live muziek en glŁhwein: op dit jaarlijkse evenement heerst een op en top gezellige en vooral winterse sfeer. WinterWelVaart duurt van vrijdag 16 tot en met zondag 18 december.

De Hoge, Lage en Kleine der A – misschien wel het mooiste stukje binnenstad – liggen tijdens WinterWelVaart helemaal vol met historische charterschepen. De schepen zijn gezellig verlicht en aan boord van de boten is een uitgebreid muziek-, theater- of kunstprogramma.

Maar ook aan wal is genoeg te beleven. Zo worden de kades omgetoverd tot een gezellige kerstmarkt. Geen traditionele kerststalletjes met kerstaccessoires, maar net even anders: in gezellige houten huisjes en kraampjes krijg je genoeg kansen om te slagen voor dat ene originele kerstcadeau of die last-minute kerstinkopen. Bovendien zijn er heerlijke hapjes en drankjes en niet-te-missen snuisterijen.

Tijdens WinterWelVaart kun je een gratis bezoek brengen aan het Noordelijk Scheepvaartmuseum.

Net als vorig jaar heeft WinterWelVaart ook nu twee provincie-edities: op 10 december liggen de schepen in Appingedam en op 28 december is Winschoten het decor van WinterWelVaart.
Kijk hier voor meer info




— Eigenaars oud vrachtschip Knapzak: Maak ruimte
    voor varend erfgoed




DOESBURG - De eigenaars van het historische vrachtschip Knapzak willen het hele jaar in de Doesburgse Turfhaven kunnen afmeren. De gemeente heeft de haven alleen net opgeknapt om de recreatievaart te stimuleren.

Fred van Beelen en Marieke Davidse hebben het varend monument Knapzak. Van Beelen is tevens bestuurslid van de vereniging Het Historisch Bedrijfsvaartuig. Het echtpaar ligt in de Turfhaven in Doesburg, die sinds de opknapbeurt met een uitbreiding van het aantal ligplaatsen vorig jaar werd omgedoopt tot 'passantenhaven'.

Vaste plek
Van de gemeente mag Knapzak van oktober tot en met april in deze haven liggen. De eigenaars van dit schip vinden dat de gemeente de plank misslaat, want Doesburg is als Hanzestad groot geworden door de handel over water. Ze willen niet alleen zelf het hele jaar door in Doesburg kunnen afmeren, ze willen ook een vaste plek voor het varend erfgoed.

Recreatievaart
Een woordvoerder van de gemeente meldt dat de Turfhaven 'met veel geld is opgeknapt om onder andere om de recreatievaart te stimuleren om Doesburg aan te doen'. „Het afsluiten van een deel van de Turfhaven voor een permanente ligplaats voor het Varend Erfgoed staat daarmee toch wat op gespannen voet.”

Hoogseizoen
Buiten het hoogseizoen is het Varend Erfgoed wel welkom, omdat het dan veel rustiger is. Volgens de woordvoerder heeft Doesburg hier afspraken over gemaakt met het bestuur van Schepencarrousel, dat het Varend Erfgoed vertegenwoordigt.
Lees het gehele artikel op de bron: de Gelderlander  





— Gemengd gebruik haven Stadswerven gaat door



Jachthaven voor bewoners en historische schepen

In de zuidelijke insteekhaven op Stadswerven in Dordrecht komt een jachthaven voor bewoners en ruimte voor maximaal 6 historische schepen. Dat stelt het college van burgemeester en wethouders aan de gemeenteraad voor. Met deze gemengde bestemming komt het college tegemoet aan het burgerinitiatief van Stichting Leefwerf de Biesbosch ťn aan de wensen van ontwikkelaar OCW om bewoners van Stadswerven de kans te geven jachten aan te meren dichtbij hun huis. Zo draagt de haven bij aan de kwaliteit van wonen op Stadswerven.

De provincie Zuid-Holland heeft al € 200.000 subsidie gereserveerd voor de historische haven, op voorwaarde dat ook anderen financieel bijdragen. Stichting De Binnenvaart stelt € 50.000 beschikbaar, het college stelt voor dat Dordrecht €150.000 bijdraagt. De subsidie is onder meer voor het restaureren van een Franse motor (historisch binnenvaartschip), aanleg van steigers, herstel van oude lantaarns en het slaan van palen. Voorwaarde is wel dat Stichting Leefwerf De Biesbosch een sluitende exploitatie van de haven kan aantonen.

Plannen
De afgelopen jaren zijn er diverse ideeŽn ingediend voor de zuidelijke insteekhaven, zoals ruimte voor  klusschepen en woonarken. Deze twee ideeŽn zijn niet opgenomen in het huidige voorstel. De haven wordt voor 40 procent bestemd voor een jachthaven die OCW zal ontwikkelen. Een kwart van de haven is bestemd voor zes historische schepen (geregistreerd als varend erfgoed). De resterende ruimte is voor in- en uitvaren, en aanmeermogelijkheden voor de Biesboschhal en de nog te ontwikkelen woningen op de landtong.
Bron: persbericht gemeente Dordrecht


Scheepspost wordt mede mogelijk gemaakt door:FVEN

EOC
Bataviahaven



— Puntgave schepen ontdekt op bodem van de Zwarte Zee


Foto: Expedition and Education Foundation/Black Sea MAP

Bevroren in de tijd, in het diepe ijskoude water van de Zwarte Zee, ligt een puntgaaf Ottomaans schip, waarvan hier de achtersteven is te zien . Het schip, dat tussen 1700 en 1900 is gezonken, is zo goed bewaard gebleven, dat de houten ornamenten nog zijn te zien.

De ‘Bloem van de Zwarte Zee’, zoals zijn bijnaam luidt, is een van de ruim veertig schepen die maritiem archeologen aantroffen op de zeebodem bij Bulgarije. De oudste dateren uit de 9de, de jongste uit de 19de eeuw. Het waren vrachtschepen met huiden, paarden, graan, olie, wijn, laken en slaven.
De schepen zijn ontdekt tijdens een expeditie van de universiteit van Southampton. Daarbij maakten onderwaterrobots tienduizenden opnamen, die door de computer zijn samengevoegd tot afbeeldingen als hiernaast. De archeologen waren volgens een lang verhaal in The New York Times verbluft door de onberispelijke staat van de schepen.

Dat de schepen zo goed zijn geconserveerd, komt doordat in de Zwarte Zee het zoute water uit de Middellandse Zee en het zoete water uit rivieren als de Donau samenstromen. Het lichte zoete water blijft drijven boven het zoute water en neemt alle zuurstof uit de lucht op. Het zoute water onderin is door het gebrek aan zuurstof geheel levenloos, waardoor het hout niet is weggerot of overgroeid. De archeologen gaan ervan uit dat elders in de Zwarte Zee nog duizenden gave scheepswrakken te vinden zijn.
Lees het gehele artikel op de bron: de NRC via blendle (€)





— 10 december: de middag van het zelflossen



Op zaterdag 10 december organiseert Museumwerf Vreeswijk “De Middag van het Zelflossen”. Er is een dia-lezing getiteld: 100 jaar zelflossen en een Terugblik op de Eerste Nederlandsche Kampioenschappen Baklopen.
   
Dia-lezing
100 jaar geleden vond schipper Arie Kreuk uit Nieuwerkerk a/d IJssel het zelflossysteem uit. Deze vinding was van grote betekenis voor de rol van de binnenvaart bij het vervoer van zand en grind. Honderden schepen zijn ooit voorzien van een zelflosinstallatie. Ook veel Vreeswijkse schippers voeren ermee. De laatste zelflossers waren tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw actief.

Ko Blok, eigenaar van de zandaak ''Door Gunst Verkregen'',  vertelt aan de hand van veel historisch beeldmateriaal over de ontwikkeling en betekenis van de zelflosinstallatie voor de binnenvaart.

Museumwerf Vreeswijk is bezig met het opbouwen van een beeldbank met foto’s en films over het zelflossen. Wij roepen een ieder op, die beschikt over beeldmateriaal en/of zelflosattributen, hiermee naar “De middag van het zelflossen” te komen.

Meldt u zich a.u.b. tijdig aan via cisca@museumwerf.nl o.v.v. Middag zelflossen”.
Kijk hier voor meer info




— Sail de Ruyter en Vlissingen Maritiem krijgen geen vervolg



Die knoop doorhakken was een 'vreemd moment', zegt Dick Schipper, voorzitter van Stichting Sail de Ruyter Zeeland. ,,We zijn hier jaren mee bezig geweest. Het is heel jammer dan te moeten concluderen dat het niet meer lukt. Maar we hebben samen een mooi evenement neergezet. Daar zijn we heel trots op."

De stichting kon de benodigde 1,2 miljoen euro voor de nieuwe editie van Sail de Ruyter in Vlissingen niet bij elkaar krijgen. Net als in 2013 zouden de provincie en gemeente voor veertig procent van het bedrag zorgen, de rest probeerde de stichting via sponsors in te zamelen. Dat is niet gelukt.

Vanaf 2007 werkte Schipper met hulp van 140 vrijwilligers aan het succesvolle, meerdaagse evenement. Op de laatste Sail kwamen 300.000 bezoekers af. Vlissingen Maritiem (de 'kleine Sail') zou in 2017 voor de zevende keer plaatsvinden. Voor 2019 stond de derde editie van Sail de Ruyter op de planning. Een aanzienlijk deel van de benodigde 1,2 miljoen voor Sail de Ruyter was nodig voor het huren van de vloot met 120 schepen. Sommige kosten vijftigduizend euro voor vier dagen, zegt Schipper. Ook was er geld nodig voor het verzorgen van de bemanning, beveiliging en voorzieningen voor de veiligheid van het publiek en de schepen.

De stichting hoopt dat er mogelijkheid is tot een herstart.

B en W van Vlissingen beraden zich op de bestemming van voor Sail de Ruyter gereserveerd geld. Niek Peters (D66) vroeg zich af wat er met het voor, door de organisatie afgeblazen, maritieme evenementen gespaarde geld gebeurt. Alvorens het budget aan bezuinigingen toe te voegen, wil het college eerst weten of er alternatieve maritieme evenementen op poten worden gezet.
Lees het gehele artikel op de bron: de PZC via blendle (€)  




— Nico is een man van zand


Foto: de luxe motor Johanna, foto van familie Duikersloot

Hij kocht en verkocht even makkelijk ballastzand als metselzand, vloerenzand als betonzand, of witzand uit BelgiŽ. Hij kreeg het zandvervoer met de paplepel ingegoten.
Op zijn 14e was hij bij zijn vader aan boord begonnen, beiden waren kostwinnaar voor het 11 kinderen tellende gezin. Ze voeren een aakje van 100 ton.
Lossen deden ze samen, behalve bij overslagwerk; dan huurde vader er een knecht bij. Ze ‘deden’ wel drie Kempenaars per dag en maakten er een wedstrijdje van: ‘Het was tegen mekaar op, wie ‘m ‘t eerst half leeg had.’ Om de beurt bedienden ze de lier of liepen achter de bak. Het werk ging aan ťťn stuk door, ruim een half etmaal lang.
Nico bleef lang bij zijn ouders aan boord. Zijn jongere broer kon het werk niet overnemen, die had het zwaar aan zijn hart. Hij overleed toen Nico 23 was. Een jaar later haalde vader Duikersloot mast en giek van de aak en monteerde een zelflosser. Toen kon Nico gaan werken als zetschipper en trouwen.

Corine Nijenhuis schrijft in de rubriek „Schippers van weleer” in de wekelijkse Schuttevaer. Lees het uitgebreide artikel in de papieren of digitale Schuttevaer, alleen voor Schuttevaer-abonnees




— Nationaal Sleepvaart Museum ontvangt 175.000e bezoeker



Op 24 november stapten de heer Breijer en zijn vrouw nietsvermoedend over de drempel van het Nationaal Sleepvaart Museum in Maassluis als 175.000ste en 175.001ste bezoekers van het museum. Zij werden verwelkomd door Karel Kaffa, de voorzitter van het museum, de secretaris en de penningmeester.

Mevrouw kreeg een bloemetje en Meneer een litho met 4 generaties havensleepboten. Hij heeft 43 jaar gevaren als machinist. Als laatst bij de NRS op de “Kwintebank”. Hij begon bij van Ommeren op de “Horsey”. In Karel Kaffa trof hij zijn oud directeur. Hij heeft altijd met plezier gevaren en mist het nog steeds een beetje. Ook het contact met oud collega’s waarvan er velen, net als hij, erg lang bij dezelfde havensleepfirma hebben gevaren zodat je haast familie van elkaar was.

Na een kopje koffie met het bekende zeesleepkoekje hebben zij de tentoonstelling bezocht. De heer Breijer is gelijk donateur van het Nationaal Sleepvaart Museum geworden. Niet in de laatste plaats omdat de dag na de opening van een nieuwe wisseltentoonstelling, een donateursdag wordt gehouden waar hij weer oud collega’s kan ontmoeten.



De huidige wisseltentoonstelling gaat over de “Furie” die dit jaar 100 jaar oud is geworden. De tentoonstelling is tot 8 januari 2017 te bezoeken.
Kijk hier voor meer info over het museum




— Lassen en klinken



Lassen is een zeer oude methode om metaal te verbinden. De meest gebruikte methode bestond uit het witheet stoken van de metalen delen op een smidsvuur en beide delen dan met een hamer aan elkaar smeden. Moderne lasmethoden ontstonden aan het begin van de 20ste eeuw. Voordat het lassen gemeengoed werd en men niet kon of wilde smeden, verbond men metaal vrijwel altijd met klinknagels.

Alle metalen constructies van voor circa 1910, zoals de Eiffeltoren, alle metalen bruggen maar ook schepen als de Titanic, waren geklonken. Zeker bij grote constructies was dit het geval, want juist in de begintijd waren volumineuze of dikke metalen delen nog niet te lassen.

Klinken gebeurt met klinknagels, korte metalen staafjes, aan ťťn zijde voorzien van een kop. In de te verbinden metalen delen wordt een gat geponst of geboord. De klinknagel wordt hier gloeiendheet in gestoken en met een hamer wordt op de rechte kant van de nagel geslagen, zodat ook deze vervormt en een kop krijgt.
Lees het uitgebreide artikel van Jaap Gestman Gerardts in de papieren of digitale Schuttevaer, alleen voor Schuttevaer-abonnee





— Illegaal bergen van scheepswrakken ook op de Noordzee



Niet alleen in de Javazee plunderen bergers wrakken, het gebeurt ook op de Noordzee. Dat zeggen amateurduikers en een maritiem archeoloog na een rondgang van NOS op 3.

Sinds juli is de nieuwe erfgoedwet van kracht. Volgens die wet mag je niets meer uit een wrak meenemen. De Rijksdienst Cultureel Erfgoed is verantwoordelijk voor de handhaving van de wet, maar zegt dat het moeilijk controleren is op de Noordzee.

"Ook hier worden wrakken beschadigd door grote grijpers", zegt amateurduiker Ben Stiefelhagen. Onderwaterfotograaf Cor Kuyenhoven twijfelt er niet aan dat bergers illegaal in de weer zijn met grijpers. Het metaal levert namelijk winst op. Kuyenhoven maakte foto's van beschadigde wrakken van schepen die soms al meer dan honderd jaar op de bodem van de Noordzee liggen.
Volgens Wouter Waldus, maritiem archeoloog van ADC Maritiem, gebeurt het plunderen van de scheepswrakken wel op een kleinere schaal dan in IndonesiŽ. "Maar ook hier zijn bergers illegaal bezig. Ik vind het belangrijk dat mensen zich ervan bewust zijn dat ze zo'n schip niet moeten plunderen. Ook al gaat het om onderdelen."
Lees het uitgebreide artikel op de bron: NOS   




Scheepspost wordt mede mogelijk gemaakt door:FVEN

EOC
Bataviahaven