National Historic Ships-UK viert 20-jarig bestaan

Nederland mag dan de grootste hebben, de erfgoedvloot van de Britten is niet veel kleiner. En er gebeurt veel op erfgoedgebied, misschien nog wel meer dan bij ons….

In tegenstelling tot de Nederlandse erfgoedvloot, die zo’n beetje per scheepstype een behoudsvereniging telt (18 in totaal) met allemaal hun eigen kijk op beheer en behoud en vaak ook een eigen periodiek, lijkt de situatie in Engeland veel meer om lokale initiatieven te draaien dan om de verschillende scheepstypen. De koepel NHS-UK ziet het daarbij als zijn taak om zoveel mogelijk te stimuleren en te faciliteren, en lobbyt bij de verschillende overheden voor subsidies en passende regelgeving. In een regelmatig verschijnende nieuwsbrief worden de verschillende activiteiten wereldkundig gemaakt, prijzen voor de beste zus en de mooiste zo aangekondigd, te koop staande erfgoedschepen getoond, nieuwe aanwinsten in het register voorgesteld en tentoonstellingen aangeprezen. Het register van de NHS bevat ondertussen 2.246 schepen, in alle verschillende stadia van restauratie en conservering. Samen met de 3.168 in het Nederlandse register is dat zo’n beetje de helft van alle erfgoedschepen wereldwijd.

Awards

Traditioneel wordt in januari de planning opgemaakt van alle prijzen en onderscheidingen die NHS-UK jaarlijks uitdeelt. Zo is er een jaarlijkse fotocompetitie, een prijs voor het ‘Vlaggenschip van het jaar’, de Marsh Vrijwilligers Award voor mensen die zich bijzonder hebben ingezet, en een prijs voor bijzondere en excellente prestaties op het gebied van conservering en restauratie. Tijdens een heus Awards-gala worden die prijzen uitgereikt, en omdat er elk jaar weer nieuwe genomineerden en winnaars zijn wordt de competitie, die vooral een vrolijk en gemoedelijk karakter heeft, door heel het erfgoedminnend publiek gevolgd.

Netwerk

Behalve de bezitters van een erfgoedschip brengt de NHS ook allerlei organisaties bij elkaar, van plaatselijke verenigingen die zich met oude nautische ambachten bezighouden tot scheepswerven en nationale maritieme musea. Het voordeel daarvan is dat er een sterk netwerk is ontstaan, dat landelijk kan lobbyen en lokaal kan ondersteunen. Bij de musea zijn bovendien wetenschappers in dienst die het varend erfgoed doorlopend van duiding en context voorzien, en bij de werven lopen experts rond die belangrijke ambachten uitoefenen en door kunnen geven aan volgende generaties. Door al die verschillende delen van het netwerk met elkaar te verbinden komt kennis centraal beschikbaar: via NHS-UK valt altijd wel op te vragen wie waar het meeste verstand van heeft; de Raad van Experts is divers samengesteld uit werfbazen, restaurateurs, machinisten en eigenaren.

Kleine beurzen

NHS-UK heeft ook een eigen subsidiemogelijkheid, via het ‘kleine beurzen programma’. Met geld van het Ministerie van Cultuur, Media en Sport en geld dat is ingezameld door een Historic Ships Insurance-regeling met een nautische verzekeraar, kan NHS-UK kleine subsidies verstrekken aan scheepseigenaren voor conserveringsprojecten. Subsidies tot £ 1.000 of 50 procent van de totale kosten van het project, afhankelijk van welk bedrag het laagst is zijn mogelijk. Jaarlijks worden zo verschillende projecten met kleine bedragen, die niettemin een groot verschil kunnen maken voor het project, gestimuleerd.

Opleiding

NHS-UK is actief op sociale media (hoewel ze onlangs X hebben verlaten) en probeert zeer actief de jeugd voor het erfgoed te enthousiasmeren. Dat gebeurt onder meer met verschillende trainingen. Zo kun je cursussen volgen in scheepstimmerwerk, maar ook in het zeilen met traditionele schepen. Er is een organisatie die dat laatste centraal voor NHS-UK aanbiedt, naast allerlei lokale initiatieven die schepen beschikbaar hebben om met jeugd het water op te gaan. Daarnaast telt Engeland verschillende scholen die een erfgoedschip bezitten of sponsoren, en waarop de leerlingen jaarlijks tochten kunnen maken. Omdat het VK meer buiten- dan binnenwater heeft, zijn dat vaak tochten op zee. Voorbeelden daarvan zijn de Jolie Brise, een beroemde kotter die al jaren in eigendom is van Dauntseys College, dat zelf helemaal niet aan open water ligt, en de Maybe, een houten tweemaster die een eigen programma heeft voor scholieren en studenten die in ruil voor onderhoud aan het schip er het zeilen ermee kunnen leren.

Meer weten? De nieuwsbrief van NHS-UK is hier te lezen.