Waddenfonds draagt bijna 4 ton bij aan centrum varend erfgoed

17 maart 2026

Welke historische vissersschepen er straks liggen bij het Varend Erfgoed Centrum in Dokkumer Nije Silen, dat moet nog blijken. De gelijknamige stichting kan in elk geval los, want de financiering is eindelijk rond.

Eind 2024 zegde het Rijk al geld toe voor het centrum voor varend erfgoed. De verplichte cofinanciering van de gemeente Noardeast-Fryslân en het Waddenfonds lieten vervolgens op zich wachten. Dat werd woensdag bekend gemaakt.Woensdag werd tijdens een persconferentie in De Garnalenfabriek in Moddergat bekend dat het Waddenfonds bijna vier ton meebetaalt aan het erfgoedcentrum.

Het nieuwe erfgoedcentrum op het sluiseiland van Dokkumer Nije Silen moet meer zijn dan alleen een plek waar schepen gerenoveerd worden. Het moet een centrum worden waar het verhaal van het varend erfgoed en de visserijgeschiedenis van het buurtschap wordt verteld. De bestaande werkloods wordt hiervoor verbouwd en ingericht als een multifunctionele ruimte. Het is dan ook de bedoeling dat er een expositie en ontvangstruimte komt voor zowel bezoekers als buurtbewoners. met een expositie- en ontvangstruimte. Met de bijdrage van het Wadenfonds komt de benodigde, kleine miljoen euro binnen.

Voorzitter Barbara Holierhoek van de Stifting Farrend Erfskip De Nije Silen is dolblij met de bijdrage. “Nu gaat het echt gebeuren! Dat is wel een beetje spannend, maar we hebben genoeg – en de juiste – mensen om ons heen, en dan kunnen we los!”

Onderdeel van breder project

Het erfgoedcentrum maakt deel uit van het bredere project De Syl, Erfgoed en Verhalen. De stichting is initiatiefnemer van dit project, dat zich onder meer richt op het behouden en varend houden van historische schepen en het levend houden van het visserijverleden van De Syl, zoals Dokkumer Nije Silen in de volksmond wordt genoemd.

„We konden nog niks, want we hebben nog geen cent op onze rekening gezien”, vertellen voorzitter Barbara Holierhoek en bestuurslid Erna Moet van de vijf jaar geleden opgerichte stichting. De plannen liggen er wel. De stichting wil het rijke visserijverleden van Dokkumer Nije Silen en de ruime omgeving laten zien. Tot 1969 was het buurtschap met twee sluizen een van de havens aan de Lauwerszee. „Er stond zelfs een kleine visafslag.”

De gemeente heeft vorig jaar het aan de zuidkant van het sluis-buurtschap gelegen veld en de loods gekocht van de provincie Fryslân.

Reddingsloep, wyldsjitter en fiskersboat

De stichting heeft alvast drie kleine schepen in bezit. Een houten reddingsloep, een fiskersboat en een wyldsjitter. „Een wyldsjitter is een praam die ze vroeger gebruikten voor de jacht”, vertelt Moet. De drie scheepjes moeten nog gerestaureerd worden. Dat kan in de loods, want de helft daarvan blijft in gebruik als werkloods. Elders in de haven liggen geregeld oude kotters.

„We willen varend erfgoed behouden én in de vaart houden”, benadrukt Holierhoek. Probleempje is dat er een tekort is aan ‘historische’ schippers. De stichting wil vrijwilligers hiertoe opleiden.

Ambachten

Verder heeft de stichting onder meer plannen voor locatietheater, nautische markten en demonstratie van ambachten op het veld. Het ophalen en vertellen van verhalen over de visserijgeschiedenis horen daar ook bij. „Er zijn nog heel veel mensen die daarover kunnen vertellen. De oudste is een garnalenschipper van 96 uit Wierum, die nog altijd uitvaart”, zegt Moet. „Daar moeten we als eerste heen.”

Over drie jaar bestaan de monumentale zeesluizen driehonderd jaar. „Dat is onze stip aan de horizon.”

Het Waddenfonds wil dit culturele initiatief graag steunen, omdat het bijdraagt aan het versterken van natuur- en landschapswaarden, maar ook aan een duurzame economische ontwikkeling in het Waddengebied. “Als Waddenfonds willen we ook het cultureel erfgoed onderhouden en daarom is het van belang dat we dit project steunen”, vertelt Geert Boesjes, voorzitter van het Waddenfonds.