Veel voorkomende ongelukken

De afgelopen tijd legt de KNRM zich, naast natuurlijk het redden, ook toe op het voorkomen van noodsituaties op het water. Met een preventie-campagne waarschuwt de reddingmaatschappij samen met het Watersportverbond watersporters vooraf.

Ook keek de KNRM naar de statistieken van de afgelopen jaren en zette zes veelvoorkomende ongelukken op een rijtje. Per veelvoorkomend ongeluk formuleert de reddingsdienst heldere aanbevelingen om ze te voorkomen. Punten waar iedereen wat aan heeft!

Het gaat om:

• overvallen door slecht weer
• motorstoring
• man over boord
• navigatiefouten
• rommel in de schroef
• onvoldoende kennis en ervaring

In dit artikel komen de eerste drie aan de orde:

Overvallen door slecht weer

Vooral als het een tijd mooi weer is geweest, zoals de afgelopen weken, kan geen watersporter zich meer voorstellen dat het in de zomer ook rotweer kan zijn. Ook op een dag die mooi begint kan het weer omslaan en is het water opeens niet meer zo’n fijne plek om te recreëren.

Slaat het weer om dat begint het vaak flink te waaien en het wordt kouder. Met een beetje pech komt er nog regen, onweer of misschien wel hagel bij. Er zijn twee situaties die kunnen leiden tot een noodoproep. Onderkoeling en te hoge golven of te harde wind.

Als het weer omslaat wordt het kouder, opvarenden worden nat en kunnen het daardoor snel koud krijgen, tot aan onderkoeling aan toe. Een ander gevolg van het plotselinge ruige weer is dat de rustige plas van eerder op de dag is veranderd in een ongastvrij water. Soms is je boot of kano niet meer geschikt om de tocht terug te maken.

Advies

Controleer voor de vaartocht het weer. En kijk dan niet alleen of er landelijk een zonnetje is voorspeld. Via verschillende apps is de weersverwachting per locatie van uur tot uur te zien.
De KNRM geeft nog een aantal andere adviezen:

• Ga niet het water op als het niet nodig is
• Deel je plannen, laat aan thuisblijvers weten wat je vaarplannen zijn en wanneer je terug denkt te zijn
• Sla waarschuwingen niet in de wind
• Weet waar de dichts bijzijnde havens zijn
• Draag altijd een zwemvest
• Wees voorbereid op een noodsituatie, zorg dat er waterdichte kleding aan boord is
• Download de KNRM-app

Motorstoring

De  KNRM noemt motorstoring als een van de meest voorkomende redenen om uit te rukken. Schepen met een motorstoring lopen het risico op een aanvaring of een stranding. Om dat te voorkomen moeten ze naar de haven worden gesleept.

Wat de redders opvalt is dat watersporters vaak beperkte kennis hebben van de motor en andere systemen aan boord. Het zelf oplossen van een probleem is steeds minder voordehandliggend. Ook hier ziet de KNRM graag dat watersporters meer stilstaan bij het voorkomen van problemen, dan hoeven ze ook niet te worden opgelost.

Neem aan het begin van het seizoen de tijd voor eenvoudige onderhoudsklussen aan je motor.
Om motorstoringen te voorkomen kun je bovendien de volgende dingen doen.

• Check de brandstof, de KNRM moet vaak hulp verlenen aan schippers die zijn vergeten te tanken
• Zorg voor schone brandstof
• Controleer regelmatig de smeerolie en ververs de olie een maal per jaar
• Vervang brandstoffilters
• Hou tijdens het varen het koelwater in de gaten.

Man over boord

Meerdere keren per jaar moet de reddingmaatschappij uitrukken voor een noodmelding man-over-boord. Bij veel acties wordt er langdurig gezocht naar een slachtoffer dat onder water is verdwenen. Een afschuwelijke situatie met vaak een fatale afloop.

• Reddingsvest
  Een drenkeling in het water raakt heel snel onderkoeld. Bij temperaturen beneden de twintig graden geldt de vuistregel dat onderkoeling op kan treden in hetzelfde aantal minuten als de watertemperatuur in graden celsius.  Een reddingsvest maakt dan een enorm verschil. Volgens de reddingsdienst wordt de kans dat je overleeft in koud water met een reddingvest met factor 4 vergroot. Toch draagt maar 30% van de watersporters een reddingsvest. Zorg dus voor een goed reddingsvest met een fluit en een flitslicht. Een noodbaken (PLB) geeft automatisch je positie door aan de reddingdiensten.
• Aangelijnd
  Is het weer slecht en zijn de golven hoog, zorg dan dat je bent aangelijnd aan boord. De lifeline zorgt dat je niet overboord kunt vallen en mag dus niet te lang zijn.
• Blijf warm als je bovendeks bent
  Zorg dat je bij zwaar weer warm blijft door een goed pak te dragen. Krijg je het koud, dan ben je minder scherp en maak je eerder foute beslissingen. Ook wordt een koud lijf stram en stijf met een groter risico op vallen.
• Contact.
  Houd contact met de drenkeling. Zorg dat iemand aan boord continu met zijn of haar arm wijst naar de drenkeling. Het grootste gevaar is om de drenkeling kwijt te raken. Gooi een reddingboei of een reddinglijn. Het binnenboord halen van een natte zware drenkeling is geen sinecure. Oefen dit een keer met mooi weer. Houd de drenkeling aan lij; het schip drijft niet snel over hem heen en aan de lage kant trek je hem/haar eerder binnen. Houd bij onderkoeling het lichaam van de drenkeling zo goed mogelijk horizontaal.

Tenslotte geeft de KNRM nog een advies: ‘ga niet zelf te water!’ Wie overboord springt om iemand te redden zadelt de bemanning aan boord op met een verdubbeling van het probleem. De drenkeling staand op een zwemladder (wel aangelijnd!) vastpakken en begeleiden terwijl de rest hem/haar naar binnen haalt kan wel.

Een volgende keer: navigatiefouten, rommel in de schroef en onvoldoende kennis en ervaring.

Dit bericht is geschreven door Klaas Wiersma voor Nauticlink. Wil je reageren op dit bericht? Stuur Klaas Wiersma een e-mail.
Bron: Nauticlink.