Witte Swaen mag nog steeds niet zelf varen
De replica van de Witte Swaen van ontdekkingsreiziger Willem Barentsz wordt het vlaggenschip van Harlingen Sail 2026. Al mag ze niet zelfstandig varen. Stichting Expeditieschip Willem Barentsz is al jaren bezig een certificaat van onderzoek voor het schip te krijgen. Het mag wel de zee op, maar niet de binnenwateren.
De bemanning traint om met de Witte Swaen te gaan zeilen. Barentsz vertrok in 1596 met het oorspronkelijke schip om een noordelijke route naar Azië te vinden. Dat mislukte, de bemanning moest overwinteren op Nova Zembla, het schip ging verloren en slechts een deel van de bemanning zou terugkeren. Barentsz overleed op de barre terugreis.
Oude technieken
In 2010 werd in Harlingen begonnen met de bouw van een natuurgetrouwe replica van het beroemde expeditieschip. Vrijwilligers maakten daarbij zoveel mogelijk gebruik van 16e-eeuwse scheepsbouwtechnieken. In 2022 kon het staand- en lopende want worden aangebracht. Bij elkaar 4,8 kilometer touwwerk. Samen met de Bataviawerf is 244 vierkante meter zeildoek met de hand genaaid.
In 2023 werd de eerste proefvaart op zee gemaakt. Het schip ontving hiervoor een tijdelijke ontheffing, omdat de vergunningen en keuringen nog niet rond waren.
Slepend proces
De stichting is sindsdien bezig een certificaat van onderzoek (CvO) te krijgen zodat het schip op de binnenwateren mag varen. Voorzitter Paul Meijeraan ziet het als een zaak van lange adem. “We hebben een internationale meet- en zeebrief en mogen al wel de zee op, tot aan Beijing als we zouden willen. Maar voor binnenwateren, zoals de Waddenzee, moet een binnenvaartcertificaat worden afgegeven. Dus ook worden voldoen aan de binnenvaarteisen, zoals een aanvaringsschot. Alles aan dat certificaat is gericht op stalen binnenvaartschepen en niet op historische houten schepen zoals de Witte Swaen. Wij zijn geen passagiersschip, maar een plezierjacht. Wat het wel wat makkelijker maakt qua keuringen. Maar er moet nog heel wat water door de Waddenzee voordat we dit rond hebben.”
Bron en beeld: Schuttevaer, Tamara Blonk (alleen voor abonnees) en Stichting Expeditieschip Willem Barentsz.