De magnetische noordpool op stap
In diverse -niet nautische- media werd gemeld dat de magnetische noordpool verschuift.
En daarnaast verschenen verontrustende berichten dat de magnetische pool opeens op de zuidpool zou kunnen komen te liggen. Wat betekent dat voor de navigators onder ons?
Iedereen met een beetje scholing op navigatiegebied weet dat voor het maken van een te sturen koers gerekend moet worden; drift, getij, deviatie en ook de magnetische variatie. De laatste is afhankelijk waar je bent op de aarde.
En de afgelopen decennia waren we in West Europa wel een beetje lui: De magnetische variatie was heel gering. In 2020 was dat + 2,1 graad oost. Iedere zeekaart geeft, vaak bij de kompasroos de variatie voor het gebied van de betreffende kaart.
De magnetische pool verschuift
Het is een feit: de magnetische noordpool is van Canada naar Siberië verschoven. Deze pool is voortdurend aan het bewegen, maar de laatste jaren gaat dat wel wat sneller dan normaal en dat heeft inderdaad gevolgen voor de navigatie. Even de theorie; Het magnetische noorden is het punt in het noorden van de aarde waar het magnetisch veld verticaal naar beneden wijst. Dit is het punt waarnaar het kompas wijst en dus niet naar de echte geografische noordpool. Omdat de magnetische en de ware noordpool in West-Europa de afgelopen jaren vrijwel op 1 lijn lagen, was bij ons de variatie heel gering, maar bijvoorbeeld aan de Amerikaanse westkust wel 14 graden.
Laatste jaren gaat het anders
Historische gegevens tonen dat de noordpool rond de 20e eeuw met ±10–15 km per jaar bewoog, maar rond 2000-2020 zijn afstanden van ±50–60 km per jaar gemeten.
Dat de magnetische noordpool aan het bewegen is, is niets nieuws. Het feit dat het de laatste jaren harder gaat, is wel bijzonder. Het gaat zo snel dat onderzoekers het “World Magnetic Model” (WMM) één jaar eerder moesten herzien. Normaal gebeurt dat ieder 5 jaar, maar vanwege de snelle verandering hebben ze al dit jaar het nieuwe WMM gepubliceerd. Waarom het nu zo snel gaat, weten de onderzoekers niet precies. De magnetische noordpool is, voor het eerst sinds de metingen in 1590 zijn begonnen, de meridiaan van Greenwich gepasseerd. We kijken dus nu naar een westelijke variatie.
Ompoling
Over langere tijdsperioden (tienduizenden tot miljoenen jaren) wisselen de aardmagnetische polen van plaats tijdens zogenaamde geomagnetische omkeringen. Dit is iets wat vaak in de geologische geschiedenis is voorgekomen (minstens honderden keren over de afgelopen tientallen miljoenen jaren). Deze omkeringen duren lang; duizenden jaren. Het huidige veld heeft zich in het verleden ook verzwakt en versterkt zonder te keren. Er is geen bewijs dat we op dit moment een omkering inderdaad ingaan, ondanks dat sommige modellen tonen dat het veld zwakker wordt in bepaalde gebieden. Dus het is een fenomeen dat wetenschappers bestuderen, maar misleidende beweringen (zoals “binnen een paar jaar flippen”) worden niet ondersteund door betrouwbaar bewijs. Polarisatie-, klimaat- of catastrofetheorieën die dit koppelen aan onmiddellijke rampen hebben geen wetenschappelijke basis.
De navigator
Wie van een kaartkoers naar een magnetische koers gaat ‘volgens het boekje’ heeft niets te vrezen. De hydrografische dienst geeft alle informatie op de recente zeekaart. Maar, wie alleen blind vaart op digitale navigatiemiddelen moet wel afwachten of de maker van al dat moois de wijzigingen heeft bijgehouden. In dat geval helpt het als je een papieren kaart aan boord hebt om de variaties tussen ‘analoog’ en ‘digitaal’ te kunnen vergelijken.
Bron: eigen nieuwsgaring.