Scheepsbouw & TechniekVeiligheid

Fraude bij CE markeringen?

Meerdere nautische media plaatsten een bericht van de Inspectie Leefomgeving en Transport over fraude bij CE markeringen voor pleziervaartuigen. In dit onderzoek zijn tien sloepen in beslag genomen omdat ze mogelijk niet aan de veiligheidseisen voldoen. Het bericht roept vragen op. Hoe wijdverbreid is deze misstand? Over welke schepen gaat dit? ILT geeft weinig antwoorden, maar gesprekjes met diverse stakeholders lichten een tipje van de sluier op. Eerst het bericht van ILT en vervolgens de bevindingen van de Zeepost redactie.

In het kader van een opsporingsonderzoek naar mogelijke fraude met CE-markeringen heeft de Inlichtingen- en Opsporingsdienst van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT-IOD) deze week meerdere locaties in Nederland doorzocht, waaronder een woning. De bewoner is fabrikant van pleziervaartuigen. Hij wordt verdacht van valsheid in geschrifte door het onterecht aanbrengen van CE-markeringen op de pleziervaartuigen. Daardoor bestaat het vermoeden dat niet wordt voldaan aan de veiligheidseisen van de vaartuigen en kunnen de gebruikers ervan risico lopen. Het onderzoeksteam van de ILT-IOD werd bij de doorzoeking bijgestaan door inspecteurs van de ILT. De inspecteurs waren aanwezig om te beoordelen of de aangetroffen pleziervaartuigen aan alle eisen voldoen. Tijdens de doorzoeking zijn 10 pleziervaartuigen en administratie in beslag genomen. Na afronding van het onderzoek wordt het dossier overgedragen aan het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie.

Aanleiding onderzoek door toezicht ILT

Inspecteurs van de ILT ontdekten eerder tijdens reguliere inspecties onregelmatigheden in het technisch dossier en de conformiteitsverklaring met betrekking tot de pleziervaartuigen van deze fabrikant. De informatie hierin kwam niet overeen met de werkelijke staat van de pleziervaartuigen. Ook constateerden de ILT-inspecteurs dat vaartuigen niet voldeden aan de Europese ISO-normen. De fabrikant paste zijn vaartuigen niet aan om te voldoen aan de eisen voor de CE-markering. De ILT-IOD is daarom een onderzoek gestart. Daarnaast bestaat het vermoeden dat in opdracht van de verdachte nog steeds pleziervaartuigen die niet aan deze normen voldoen, worden geproduceerd in Nederland en/of op andere plekken in Europa.

Onveilig op het water?

Pleziervaartuigen moeten veilig zijn. De koper en/of gebruiker moet er op kunnen vertrouwen dat een nieuwgebouwd pleziervaartuig voldoet aan wettelijke producteisen. CE-markeringen zijn daarbij belangrijk, omdat deze aantonen dat producten voldoen aan Europese eisen voor veiligheid, gezondheid en milieu. Als er wordt gesjoemeld met CE-markeringen, ondermijnt dit het systeem dat bedoeld is om risico’s te beperken. Deze fabrikant heeft vermoedelijk bewust pleziervaartuigen zonder de juiste CE-markering verkocht, waardoor deze vaartuigen mogelijk niet voldoen aan de veiligheidsvereisten.

In 2025 liet de ILT al weten dat veel fabrikanten en distributeurs van pleziervaartuigen hun documentatie en kennis niet op orde hebben. Distributeurs en kopers wordt geadviseerd om kritisch te zijn bij de aanschaf van een pleziervaartuig met CE-markering door te informeren naar de onderliggende technische documentatie.

Opsporingsonderzoeken ILT-IOD

De ILT-IOD voert onder het gezag van het Functioneel Parket strafrechtelijke opsporingsonderzoeken uit. De opsporingsdienst richt zich op georganiseerde criminaliteit op het gebied van leefomgeving, transport en wonen.

Informatie en eigen onderzoek

De feiten: Alle nieuwgebouwde of door particulieren of importeurs van buiten de Europese Unie ingevoerde recreatievoertuigen met een lengte tussen de 2,5 en 24 meter moeten voldoen aan bepaalde milieu- en veiligheidsregels en -voorschriften. Deze regels zijn vastgesteld in de Wet Pleziervaartuigen 2016, waar deze vaartuigen dus onder vallen. Voor bijzondere vaartuigen zoals kano’s, SUP’s, waterfietsen of surfplanken geldt die wet niet. Een van de eisen waaraan vaartuigen moeten voldoen, zoals bepaald in de Wet Pleziervaartuigen, is dat ze zijn voorzien van een CE-markering. Die CE-markering is een Europees productlabel voor vaartuigen die voldoen aan de Europese eisen op het gebied van constructie, uitrusting, uitstoot en milieu. De CE-markering, WIN-code (Watercraft Identification Number), verklaring van overeenstemming en de gebruikershandleiding zijn verplicht. Biedt een verkoper een nieuw pleziervaartuig te koop aan zonder deze zaken, dan is hij in overtreding. De koper moet zich in dat geval afvragen of het pleziervaartuig wel veilig is.

Om meer te weten te komen over dit onderzoek belden we rond met diverse mensen die op de hoogte zouden kunnen zijn. Opvallend is dat velen zich op de vlakte houden.

Een jachtbouwer (naam bekend bij de redactie):

Dit gaat om in het buitenland geproduceerde sloepen. Die bouwers van buiten de EU maken er vaak een potje van. En dan bedenkt zo’n importeur wat gegevens voor het CE dossier.  Natuurlijk niet OK, maar is dat fraude? Met dit bericht staat de hele sector er slecht op.”

Inspecteur John van Lochem van ILT over de ‘remweg’:

”Regelmatig zie ik dat pleziervaartuigen teveel mensen vervoeren. Dat is gevaarlijk. Als het te zwaar beladen is, dan duurt het langer voordat de boot stilligt vanwege de langere remweg. Ook kan de boot door overbelasting te diep in het water liggen, waardoor deze onbestuurbaar wordt of zelfs kan omslaan.”

Over het verband (of niet) tussen veiligheid en CE.

Rutger Drost is schipper van een charterschip in het Caribisch gebied: “Mijn schip is een kleine ‘Bluenose Schooner’ en werd ontworpen door een bekende Canadese ontwerper en gebouwd in Azië. Zusterschepen maakten vele oceaanreizen. Bij aankomst in Nederland wilde ik het schip invoeren als plezierjacht want net 23 meter lang. Op meerdere punten kwam het schip niet door de keuring: bijvoorbeeld de luiken voldeden niet aan de eisen terwijl het ontwerp daarvan al een eeuw voldoet en veilig blijkt. De invoer in Nederland bleek niet mogelijk zonder ‘foute’ ingrepen. Nu vaar ik met gasten in het Caribisch gebied. Het schip werd gekeurd door de US Coast Guard en Lloyds en verzekerd door een Canadese verzekeraar die schreef: ‘ultimate safety in a seaworthy vessel’. De Europese bureaucratie helpt niet om veiligheid te garanderen.”

De branchevereniging spreekt.

Uiteraard vroegen we commentaar van de Hiswa Vereniging, de belangenbehartiger van de jachtbouwsector. Woordvoerder Jeroen van den Heuvel legt uit: “Bij in Nederland gebouwde schepen is er eigenlijk geen probleem, wat lastiger is de situatie als een deel van het werk is gedaan in het buiteland; de romp gebouwd buiten de EU, afgewerkt binnen de EU en uiteindelijk afgebouwd en afgeleverd door een Nederlands bedrijf. In een recente bijeenkomst met bouwers bleek dat -vooral kleine- bedrijven moeite hebben met het vele papierwerk dat een CE traject met zich mee brengt. De Hiswa Vereniging beraadt zich op ondersteuning en communicatie over deze problematiek. Het is wel een feit dat bedrijven die niet voldoen aan de eisen nu tegen een ‘economisch delict’ aanlopen en dat kan vervelende gevolgen hebben. In het terechte streven naar handhaving is het bericht van ILT misschien wel wat zwaar aangezet.”

Bron: Inspectie Leefomgeving en Transport en eigen nieuwsgaring
De foto die ILT bij het bericht laat plaatsen geeft een medewerkster van ILT-IOD Recherche weer die een sloep controleert. De Zeepostredactie kon niet vaststellen of deze sloep onderwerp is van de verdenking. Die foto plaatsen we dus niet.