‘Het is een fijn, breed schip’

Aad en Elizabeth van der Ploeg bewonen een bijzonder scheepstype, dat wel wat lijkt op de hagenaar en de hasselteraak. In de Schuttevaer wordt hun verhaal verteld door Heere Heeresma jr.

‘Het is een hevelaak’, vertelt Aad van der Ploeg (1956). ‘De hevel is een brede plaat die in het midden onder het schip loopt. Je ziet hem bij de kop omhoog en achter naar buiten komen.’
Aad woont en vaart met zijn vrouw Elisabeth (1956) op De Vriendschap, die ze in 1992 kochten. Aad heeft van alles in de techniek gedaan, van drillbits maken tot rioolpompen onderhouden.
In zijn jonge jaren was hij zes zomers machinist op het zeegaande zeilcharterschip Phoenix. ‘Het was een vierkant getuigde Oostzeevaarder van hout. Ik ben op de bonnefooi aangemonsterd in Denemarken. Er stond een Hundested in, een langzaamdraaiende tweecilinder van 100 pk. In de Golf van Biskaje liep een er lager uit. Ik moest in een vliegende storm de zuiger omhoog halen en vastzetten, zodat hij op 1 zuiger kon doorvaren. Dat was niet leuk.’

Emotioneel

Aad en Elisabeth vonden De Vriendschap dankzij een advertentie van een huizenmakelaar in het Leidsch Dagblad. Ze reageerden als eersten en kochten haar zonder keuringsrapport of hellingbeurt. De Vriendschap werd onder die naam gebouwd bij Hendriks in Dodewaard voor Theo de Puijker sr. uit Alblasserdam. ‘Een Hevelaak dankt zijn naam aan de bouwwijze. Ze begonnen de bouw door die plaat te zegen en de zijplaten eraan te klinken. Ze voer als sleepschip in het Ruhrgebied. We hebben heel weinig kunnen terugvinden. Wel hebben we een foto waarop ze bij Stellendam helpt tijdens de Watersnoodramp.’

Theo de Puijker jr. verkocht De Vriendschap aan Jaap de Groen sr. Diens zoon verkocht haar aan Ton Wurzer, die haar begin jaren ’70 heeft verbouwd tot woonschip. ‘We voeren een keer richting Gouda en toen zag ik een binnenschipper foto’s van ons maken. Dat was apart. Binnenschippers willen niet aan dit soort schepen worden herinnerd, want dat waren barre tijden. Bij de sluis kwam hij naar ons toe en bleek de zoon van Jaap de Groen sr. te zijn. Hij vertelde dat hij als klein jongetje op dit schip heeft gevaren.’

Klem

Op een reis door België zo’n 25 jaar geleden, werd De Vriendschap in een sluis langszij klemgevaren door een Frans koppelverband van spitsen. ‘De sluis was 10,60 meter breed en ik lag er al in’, vertelt Aad. ‘Die Franse schipper kwam met opzetten en zijn vrouw stond voorop te roepen dat het niet paste, maar hij bleef zachtjes doorzetten. Met het water dat hij voor zich uitduwde tilde hij mij op en wigde mij vast. Niet meer los te komen. De schippersvrouw startte de voorste spits en beide spitsen gingen vol gas achteruit. Zwarte wolken. Kwamen niet los. Die schipper begon ook een beetje te wrikken en toen ben ik ontzettend kwaad op hem geworden.’

‘Ik denk dat ik daar schade door heb opgelopen. Ik lag drie meter vanaf de deur en achteruit varen had voor mij ook geen zin. Dus uiteindelijk ben ik vol gas vooruit gegaan en kwam los. Maar dat was een uur later. Ik heb die schipper aansprakelijk gesteld, maar hij wou van niks weten. Het was een Franse schipper die geen Engels wilde praten. De verzekering zei dat het ontzettend moeilijk zou zijn om een rechtszaak te beginnen, dus we hebben er nooit werk van gemaakt. Ik ben in alle consternatie vergeten foto’s te maken, heel jammer.’

Erfgoed

Behalve veel in België, zijn Aad en Elisabeth met De Vriendschap onder andere naar de Waddeneilenden, Bornholm en Leer geweest. ‘We hebben wel wat golfjes gehad, waarbij de ijskast door de ruimte ging. Maar op de kop kan hij alles pakken. Het is een fijn, breed schip.’

Aad doet de techniek aan boord, Elisabeth het schilderwerk. Het hellingwerk doen ze meestal bij Stallinga in Leiden. ‘Een rommelwerfie, maar alles kan daar.’

De Vriendschap is door de FVEN erkend varend erfgoed en Aad en Elisabeth vinden het leuk de reünies voor monumentale schepen te bezoeken.

Lees het originele artikel van Heere Heeresma jr. in Schuttevaer (alleen voor abonnees)
Kopfoto: Elisabeth en Aad van der Ploeg op De Vriendschap. Foto ©Heere Heeresma jr.