Archeologie, Musea en Behoud

Juttersvlet bij Willemsoord

Juttersvlet Richard is door vrijwilligers van de Museumhaven tot in de puntjes gerestaureerd. De geschiedenis van deze bijzondere vlet is nauw met Den Helder verbonden en vertelt het verhaal van de jutters en de zee.

Heel veel schepen in de Museumhaven op Willemsoord kennen een roerige geschiedenis. Ze zijn echter op een leeftijd geraakt dat ze worden gekoesterd en met beleid in rustig vaarwater worden bewaard. Voor vlet Richard ligt dat anders. Ongewild heeft het scheepje aan haar toch al bewogen verleden recent nog een hoofdstuk toegevoegd. Een gitzwart hoofdstuk.

Restauratie in de Medemblikkerloods

“De restauratie is gerealiseerd op initiatief van John Kok, Richard Nijhuis en mezelf”, vertelt Fred de Groot. “Drie jaar geleden is Richard, terwijl hij aan de restauratie van de vlet werkte, omgekomen bij een dramatisch ongeval in de Medemblikkerloods. Juist daarom hebben we de vlet zijn naam gegeven. Het is een eerbetoon, zo kunnen we nog eens met hem gaan varen.” Dat de drie mannen zich over de restauratie ontfermden, dankt het scheepje aan haar grotendeels bewaard gebleven geschiedenis. “De vlet lag bij een vrijwilliger van het Reddingmuseum en was in erbarmelijke staat”, vertelt de Groot. “Maar de verhalen die dit scheepje kan vertellen zijn zo bijzonder en zo nauw verbonden met de geschiedenis van de stad, dat het doodzonde zou zijn het niet te bewaren.”

Een jutter en redder

Ooit was de vlet namelijk in bezit van de roemruchte jutter Rikus Rensmaag. “Hij schopte het tot een bijna landelijke bekendheid door eigenhandig het op de Razende Bol gestrande schip Metric leeg te halen. Hij deed zijn werk grondig, zelfs de bronzen schroef wist hij los te krijgen en mee te nemen. Toen was de vlet overigens nog een roeiboot. Van de opbrengst van zijn roverij kocht Rensmaag een buitenboordmotor.” Rensmaag was een jutter in hart en nieren. Hij wist precies wanneer tij en stroming hem een rijke buit in het vooruitzicht stelden. Bij nacht en ontij (want dan was er minder concurrentie) was hij langs de kust te vinden. Hij vond er van alles, van zakken meel tot een neergeschoten piloot. De kachel in huize Rensmaag werd naar Helderse traditie louter gestookt met gevonden hout. Volgens romantische overlevering vond hij op de dag dat zijn zoon werd geboren zelfs een zak met dertien rammelaars.

Pronkstuk in de Museumhaven

Dat de boot de belangstelling trok van iemand die betrokken was bij het Reddingmuseum was geen toeval. Rensmaag redde ooit drie mensen ’uit een woedend kolkende zee’. Hij ontving hiervoor een ereteken en heeft daarvoor zelfs de koningin ontmoet. “Al met al dus een scheepje om te koesteren”, aldus De Groot. “En daarmee past het precies in de Museumhaven. Hier wordt traditie gewaardeerd en bewaard, en hier hebben we de middelen en de mogelijkheden om de vlet zijn glans terug te geven. Dat kon trouwens alleen door de inzet van heel veel vrijwilligers en de ruggensteun van het Helderse bedrijfsleven. We hebben een crowdfunding gehouden onder de leden van de Museumhaven en met de opbrengst konden we aan de gang.”

Bron: Noordhollands Dagblad   (alleen voor abonnees)
Foto’s: Watersportmedia  en  Museumhaven Willemsoord