Baasrode na 40 jaar weer open als erkende ‘erfgoedsite’
Op de provinciale erfgoedsite Scheepswerven Baasrode is eind maart de historische werkplaats Van Praet-Dansaert opnieuw geopend. Veertig jaar na de sluiting krijgt de plek een nieuw leven als belevingsruimte rond scheepsbouw en binnenvaart.
De ateliers bleven sinds de plotse sluiting van de scheepswerven onaangeroerd. De machines staan nog waar ze ooit stonden, de smidsvuren en zware werkbanken zijn er nog altijd. Er is weinig veranderd sinds 1986.
Na de sluiting van de scheepswerven midden in de jaren ’80 bleven de meesterwoning, de houten loods, de werkplaats, de droogdokken, de collectie en het archief bewaard dankzij het werk en de inzet van vele vrijwilligers. In 2018 werd de provincie Oost-Vlaanderen eigenaar van de site en ging meteen aan de slag. Zo restaureerde ze onder meer de gebouwen, ontsloot ze het archief, publiceerde ze boeken en bracht de sleepspits Lauranda terug naar Baasrode. Maar de werkhuizen bleven gesloten. “Te onveilig voor bezoekers en erfgoed”, zo stelde de provincie. Bovendien was er uitleg nodig als mensen de ateliers zouden bezoeken. Ook daar maakte de provincie werk van. Al liep het project vertraging op omdat de plannen verschillende keren moesten worden bijgestuurd.
Erfgoedsite met verhalen
Op de werf in Baasrode werden jarenlang vooral spitsen gebouwd, binnenvaartschepen van 39 meter lang die perfect in de klassieke sluizen pasten. Het bouwen van zo’n schip was puur vakmanschap. Platen van honderden kilo’s werden met takels en zware machines in vorm gebracht, waarna duizenden klinknagels de romp samenhielden.
De scheepswerf in Baasrode is in haar 80-jarig bestaan nooit gemoderniseerd. Het was niet echt mogelijk, want de scheepswerf zat een beetje in een lastige periode. Er werd steeds meer via transport op de weg vervoerd, en dus werd er niet meer geïnvesteerd in nieuwe materialen voor de scheepswerf.. De concurrentie was bovendien heel groot.
In 1986 stopte het allemaal heel plots, de scheepswerf ging failliet.
De heropening
De heropening van de werkplaats past in de verdere uitbouw van de erfgoedsite Scheepswerven Baasrode. De provincie Oost-Vlaanderen maakte op de site een rood pad dat je doorheen de werkhuizen leidt, zette infopanelen en bracht de oude machines terug tot leven via ‘Augmented Reality’. Om ervoor te zorgen dat de oude werkhuizen toch in een hedendaags jasje zouden worden gestoken, koos de provincie voor een virtuele oplossing. Daarbij worden digitale elementen zoals beelden en geluid gecombineerd met de realiteit.
De provincie wil er een referentieplek van maken waar bezoekers niet alleen historische schepen zien, maar ook het verhaal van de mensen achter de sector ontdekken. Alsof de bezoekers een tijdscapsule binnenstappen waar het voelt alsof de werknemers nog maar net de deur achter zich dicht getrokken hebben, met hun jeans nog in de locker en hun pet nog aan de haak.
De komende jaren zal deze erfgoedsite nog stevig van uitstraling veranderen. Er zijn nieuwe ontwikkelingen gepland door de Provincie in samenwerking met het stadsbestuur van Dendermonde en de 2 vzw’s. Zo blijft de site in beweging en krijgt dit unieke stukje erfgoed de aandacht die het verdient.
Voor verdere informatie en openingsuren zie de website.