Archeologie, Musea en Behoud

Leerbedrijf Elburger Botterstichting bestaat 15 jaar

Het Leerbedrijf van de Elburger Botterstichting  bestaat al 15 jaar. Een periode waarin continue werd gewerkt aan de restauratie van botters. De  EB25 gaat deze week te water. De EB65 is het volgende project.

Na drie jaar hard werken door het leerbedrijf en leermeester Cees is het dan zover. De 130 jaar oude Elburger botter EB25 is klaar voor de te water lating. Het is de negende in de rij Zuiderzee-visserschepen die ze hier al gered hebben van de ondergang. Onder leiding van Leermeester Cees Leusink pakten de stagiaires alles aan wat nodig was voor de restauratie. “Ja, we zijn hier van het aanpakken”, zegt Cees. “Daar houden we hier wel van.” En dat is aan de werkers duidelijk wel besteed. “Het is zwaar, massief hout waarmee je werkt; dat moet je willen. En het moet ook heel precies, want zo’n grote spant bijvoorbeeld, moet toch heel nauw aansluiten op de huid van het schip om de krachten goed te verdelen. Maar dat vind ik prachtig.”

Leren in de praktijk

Leermeester Cees heeft het vak ook zelf voornamelijk in de praktijk geleerd. “Ik was altijd al hobbymatig geïnteresseerd. Ik heb vroeger op een botter gevaren, die we later hebben overgenomen. Daar deden we alles zelf aan, met de hulp van de vader van een vriend van me. En ook van andere mensen uit de praktijk heb ik in de loop der tijd veel geleerd. Dat probeer ik nu over te dragen aan jonge mensen, zodat we dit prachtige erfgoed voor minstens de volgende honderd jaar kunnen behouden. Gelukkig hebben we hier wel goed gereedschap en zijn we in de gelegenheid om de schepen echt terug te brengen in de oude staat. Hoewel we vaak veel moeten vervangen proberen we het schip met het oude ambacht in originele staat terug te brengen, want we zijn hier van het restaureren; we bouwen geen replica’s.”

Erkend leerbedrijf

Al voor de opening van botterwerf ‘De Hellege’ in 2010 ontstond bij bestuurder H. van den Pol – in samenwerking met toenmalig wethouder G. van der Velde – het idee om een leerschool met leermeester te starten. Op 28 februari 2011 mocht de Botterstichting zich uiteindelijk Erkend Leerbedrijf noemen, met Cees Leusink als leermeester.

De provincie Gelderland en de gemeente Elburg ondersteunen het leerbedrijf. Het leerbedrijf heeft als doelen: overdracht van kennis en kunde betreffende houtbewerking, het oude ambacht van scheepstimmerman overbrengen op mbo-studenten; (re)integratie van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt; (sociale) werkvoorziening én niet te vergeten het bekwamen en bijscholen van vrijwilligers van de Botterstichting. Sinds eind 2022 hebben het Gelders Renovatie Centrum en de Botterstichting Elburg een samenwerkingsovereenkomst.

Restauratiewerk

Het bestuur van de Botterstichting bepaalt na advies welke restauratieopdrachten in het Leerbedrijf worden uitgevoerd. Dat kan zijn aan botters van de Botterstichting of aan houten schepen of varend erfgoed van derden. In relatie tot bovenstaande doelen heeft de werkgroep tot taak gekregen om de financiële huishouding en de dagelijkse uitvoering rondom het Leerbedrijf zo effectief en efficiënt mogelijk te ondersteunen en begeleiden.

Zo zijn de volledige restauraties van de EB29, de EB15 en nu de EB25 uitgevoerd. Tussendoor is onder andere de EB1, EB18 en de VN4 onder handen genomen. De EB25 wordt op 18 april gedoopt. Alle binnen het Leerbedrijf uitgevoerde restauratiewerkzaamheden zijn succesvol verlopen. Dit tot tevredenheid van bestuur en sponsoren, fondsen en hoofdrolspeler, de provincie Gelderland. De ondersteuning uit het Coöperatief dividend van de Rabobank mag hier ook zeker niet worden vergeten.

Toekomst

Het  werken aan botters en andere houten vissersschepen in het Leerbedrijf brengt veel. Het Leerbedrijf vormt daarmee de ziel van de stichting, die daarmee een grote sociale en maatschappelijke betekenis heeft voor de Elburger gemeenschap. De afgelopen 15 jaar is er veel veranderd. Zo lopen er inmiddels evenveel mannen als vrouwen stage op de voormalige scheepswerf Balk.

‘Als voorzitter kijk ik met veel trots naar het Leerbedrijf en wat er is bereikt. Daarnaast complimenten aan Cees, waar was het Leerbedrijf zonder hem en de vele stagairs geweest’, aldus Freek Witter namens het bestuur. “Na de EB25 gaat de botter van de stichting Vufenzestig (de EB65) naar binnen voor restauratie. Zo blijven we bijdragen aan behoud van al het varend erfgoed. Ook de komende 15 jaar!”

Als je de restauratie van de EB65 wilt volgen kijk dan op de website

De tewaterlating van de EB25 vindt plaats op 18 april. De details vind je in de agenda van Scheepspost.

Bronnen: Huis-aan-huis Oldebroek; Gelders Restauratie Centrum
Foto: Botterstichting Elburg