Viering 200 jaar Zuid-Willemsvaart

12 mei 2026

In 1826 werd de Zuid-Willemsvaart officieel geopend. Daarmee bestaat de vaarweg dit jaar precies twee eeuwen. Dat wordt uitgebreid en langs het gehele Belgische deel van het kanaal gevierd.

Koning Willem I legde in zijn koninkrijk vele kanalen aan. Zo ook de Zuidwillemsvaart. Hij gaf opdracht aan ir. Goudriaan om een parallelkanaal voor de Maas te ontwerpen. In 1826 volgde de feestelijke opening.

Een grote tegenvaller voor de koning was het uiteenvallen van Nederland en België in 1830. Daardoor kwam een gedeelte van “zijn” kanaal in België te liggen. De viering van het 200 jarig bestaan wordt vooral in België groots gevierd door alle betrokken overheden.

“De Zuid-Willemsvaart is al 200 jaar een ruggengraat voor de regio”, zegt Filip Boelaert, gedelegeerd bestuurder van De Vlaamse Waterweg. “De waterweg maakte handel en industrie mogelijk, en geeft vandaag ook ruimte aan natuur, recreatie en een sterke leefomgeving.”

“Met een programma dat economie, recreatie, erfgoed en natuur samenbrengt, nodigen we iedereen uit om het kanaal met een frisse blik te (her)ontdekken. Samen schrijven we zo een nieuw hoofdstuk aan het verhaal van de Zuid-Willemsvaart, één dat bruist van leven, herinneringen en ontmoetingen.” Aldus Boelaert.

“Het verhaal van de Zuid-Willemsvaart stopt niet bij het verleden”, vindt Annick De Ridder, de Vlaamse minister van Mobiliteit en Openbare Werken. “We stomen deze waterweg ook klaar voor de toekomst, onder meer door blijvend in te zetten op duurzame logistiek via de binnenvaart en verdere economische ontwikkeling. Zo blijft de Zuid-Willemsvaart ook de komende decennia een hefboom voor jobs, logistiek en leefkwaliteit in het Maasland. Met dit feestjaar kijken we dus niet alleen terug, maar vooral vooruit.”

Viering

De viering van 200 jaar Zuid-Willemsvaart is een samenwerking tussen De Vlaamse Waterweg, de zes kanaalsteden en -gemeenten en Regionaal Landschap Kempen en Maasland. Met 200jaarzuidwillemsvaart.be zorgt De Vlaamse Waterweg voor de ‘blauwe draad’ die alle initiatieven met elkaar verbindt.

De website biedt bezoekers een visuele en verhalende ontdekkingstocht langs het kanaal. Je vindt er verhalen, foto’s, video’s en getuigenissen van bewoners, verenigingen, erfgoedpartners, lokale besturen, enz. Voor lagere scholen is er een lespakket in de maak dat leerkrachten vanaf volgend schooljaar kunnen gebruiken. Zo willen de partners het belang van de Zuid-Willemsvaart voor de regio onderstrepen én het erfgoed dat ermee verbonden is in leven houden.

De steden en gemeenten vullen het feestjaar in met uiteenlopende activiteiten langs en op het water, zoals wandelingen, tentoonstellingen, familiedagen, een symposium en ontmoetingen voor ondernemers. Zo moet 200 jaar Zuid-Willemsvaart uitgroeien tot een jaar van samen terugblikken, rondkijken en vooruitkijken.

Burgemeesters

De burgemeesters van de deelnemende gemeenten tonen op de website hun favoriete plek aan de Zuid-Willemsvaart, en lichten die toe.

Stijn Van Baelen, burgemeester van Bocholt: “Als burgemeester, maar ook als Bocholtenaar, vertoef ik graag aan de Zuid-Willemsvaart. Langs het water kom ik fietsend of wandelend helemaal tot rust. Al 200 jaar is deze vaart dan ook een levensader voor Bocholt: ze verbindt onze kerkdorpen en brengt mensen samen. Dat zie je en voel je elke dag opnieuw, zeker hier aan de bruisende Passantenhaven.”

Burgemeester Sietse Wils van Bree: “Mijn ouderlijk huis ligt hier vlakbij. Als kind kwam ik hier vaak wandelen met de hond, langs het kanaal. Het jaagpad en het water hebben altijd een bijzondere rust en aantrekkingskracht gehad.”

Voor burgemeester Gunther Haeldermans van Maaseik is de favoriete stek aan de Zuid-Willemsvaart Het Eilandje in Neeroeteren. “Deze plek aan het water voelt voor mij als een echte ademruimte: een mooi stukje natuur aan de toekomstige Watertoegangspoort tot twee unieke natuurgebieden: Nationaal Park Hoge Kempen en KempenBroek. Een plek die mens en natuur letterlijk én figuurlijk met elkaar verbindt. Hier kom je tot rust te midden van de bruisende drukte.”

Burgemeester Sofie Vandeweerd van Dilsen-Stokkem schrijft: “De Zuid-Willemsvaart in Rotem heeft voor mij veel jeugdherinneringen. We gingen er met mijn ouders en zus vaak wandelen en fietsen. Op en onder de brug achter mij, het kolenspoor, spraken we regelmatig af met vrienden en vriendinnen. Vandaag de dag zou men zeggen: ‘om te chillen’, maar wij hielden ook van een leuke picknick van tijd tot tijd. Ik woon intussen zelf dicht bij zowel het kanaal als de Maas en geniet dus nog dagelijks van onze bijzondere waterlopen en omliggende natuur!”

Maasmechelens burgemeester Raf Terwingen: “De Zuid-Willemsvaart loopt als een rode draad door mijn jeugd: Mijn opa (langs moederszijde) woonde op de kanaaldijk in Smeermaas, waar de boten aanmeerden om tol te betalen. Met mijn oma (langs vaderszijde) wandelde ik als kind wekelijks naar de sluis Neerharen en raakte ik gepassioneerd door de werking van sluizen. De Maas en ‘het kanaal’ vormen sinds eeuwen de wateraders van Maasmechelen, die we nog meer moeten gaan koesteren en gebruiken als toeristische aantrekkingspolen!”

Burgemeester Marino Keulen van Lanaken: “Het mooiste plekje in het Maasland. De Zuid-Willemsvaart waarop nog scheepstrafiek aanwezig is, het brugwachtershuisje waarin gezelligheid fysiek wordt ervaren. Een decor waarvan filmmakers dromen.”